DE SOM DER WAARHEDEN GEEFT
HET LICHT DOOR VAN DE GEHELE WAARHEID
Doenistisch bekeken wordt het leven gezien als een constante ervaring van bewustzijn. Van leven. Een kans om dat wat we in wezen zijn te ervaren, los van de verhalen. Wanneer er helderheid is over wie je ten diepste bent kan ruimte ontstaan, een staat van zijn waarin waarheid van illusie onderscheiden wordt.
Werkelijk in de realiteit staan, vanuit de realiteit.
Het doenisme is niets nieuws, zeker niet zaligmakend en geen waarheid. Wanneer we kijken naar de voorgaande decennia, eeuwen en vervlogen tijden, dan zien we dat er in elke tijd mensen zijn geweest die zich bezig hebben gehouden met het vinden van antwoorden op levensvraagstukken en daarin wegen gevonden hebben. Al dan niet gedocumenteerd. Al dan niet overgeleverd op volgende generaties.
Het wiel hoeft dan ook niet keer op keer opnieuw uitgevonden te worden, maar het is wel zaak om het wiel in beweging te houden. Soms loopt het wiel vast, en vervalt het in vergetelheid of in dogma, waardoor we de eigenlijke, oorspronkelijke beweging uit het oog verliezen. Waarheid is iets levends, immer in beweging en kan gevonden worden in onszelf, wanneer we onszelf gaan verstaan, en waarnemen. Vrij van gezag, ideologie, of filosofie.
Wat het doenisme vooral beoogt, is een stimulans tot Zelfonderzoek.
Om niet blindelings de paden van anderen te betreden, maar zélf te ervaren.
Dat betekent niet dat je alles alleen doet, maar wel dat je zelf degene bent die waarheid van illusie kan onderscheiden.
Het is niet ingewikkeld, we maken het ingewikkeld. Eenvoud is de kracht.
Dat klinkt gemakkelijk, maar dat is het niet altijd. We vallen bijvoorbeeld terug op de automatische piloot, of geloven in dingen buiten onszelf die ons het geluk beloven. Wanneer het leven vervalt in doen zonder verbinding met wie je bent dan beleef je slechts een aantal externe prikkels, die je wellicht even een gevoel van geluk kunnen geven, maar vervolgens enkel ongeduldig doen verlangen naar meer, anders of groter, want het vervulde niet. We identificeren ons vaak met onze gedachten, en met wat we doen, en vergeten wie we zijn: ‘Wie ben ik?’
Die kracht van eenvoud is een belangrijk gegeven. Het is niet ingewikkeld, we maken het ingewikkeld. Wanneer het leven te ingewikkeld wordt gemaakt (zowel geestelijk, als materieel), verliezen we de verbinding met dat wat Echt is, en wie we werkelijk zijn. Wat is Echt? En wie ben jij echt?
De som der waarheden geeft het licht door van de gehele waarheid.
Zet 100 mensen op een rij, en allen zullen ze een andere waarheid hebben: ieders eigen waarheid. Dingen zullen weliswaar soms aansluiten en op punten overeenkomen, maar uiteindelijk heeft ieder een eigen waarheid. En iedere waarheid heeft waarde en functie. Jouw waarheid is niet meer of minder waard dan die van een ander, of andersom. Vanuit dit besef, die veelheid aan waarheden, hoeft er niets bewezen te worden, maar slechts een pad gelopen te worden. In de praktijk kan dit betekenen dat je de waarheid van anderen respecteert, en er voor openstaat. Maar hoe zou het zijn om eens stil te staan bij wat achter al die persoonlijke waarheden ligt? Hoe zou het zijn om eens verder te kijken dan dat wat als waar beschouwd wordt en wat je geleerd hebt gekregen?
Wanneer je een ‘doenist’ wilt worden, vraag het je dan toch nog eens af.
Wanneer je iets als gezag, invloed, of autoriteit, boven jezelf plaatst, beperk je jezelf. Slechts het werkelijk gaan doen, ofwel de directe ervaring, onderscheidt illusie van waarheid. Het leven is een beweging. Wanneer je het leeft met de ideeën van gisteren, van een ander, of die van vele eeuwen overlevering, loop je de kans de eigenlijke beweging te missen.
Het is als met boekenwijsheid. Wijs wordt er geschreven, maar waarheid wordt het pas wanneer je het werkelijk zelf gaat beleven. Wat is werkelijk waar voor jou? Wat heb je werkelijk beleefd? En wat is je enkel verteld en geloof je?
Het gaat niet om de waarheid van een ander, maar om je eigen waarheid te vinden. Om vanuit een integer en opmerkzaam zelfbesef het leven tegemoet te treden, voluit en spontaan in volle aanwezigheid, elke dag weer opnieuw.
Op het moment dat je synchroon loopt met wie je werkelijk bent, is de vraag over doenist zijn of niet zijn van ondergeschikt belang geworden. Dat is immers niet meer dan weer een ander verhaal. Op dat moment gaat het niet meer over iemand zijn, willen worden, of zelfs niet-zijn. Dat zijn slechts illusies die we in stand houden.
Doen, maar ook niet-doen. De keuze om iets niet te doen is ook een daad. Net zoals het hebben van een gedachte op zich al een actie is. We kiezen om gedachten aandacht te geven, of kunnen ons afvragen hoe waar onze gedachten zijn. Doen behoeft niet gezien te worden in de beperkte betekenis van uiterlijk handelen, maar op een subtieler niveau. Beginnend bij onze eigen gedachten over wie we zijn, en waar we in geloven. Het uiterlijk handelen werkt slechts als vergrootglas van wat in ons speelt. Wanneer we een verandering starten bij de kern, wordt dit in ons uiterlijk handelen direct zichtbaar.
‘Doen, maar hoe zit dat dan met ‘zijn’, je hoort toch vaak dat dit niet samengaat?’ Het klopt dat het doen en het zijn vaak van elkaar gescheiden worden. Normaliter gaat dit over doen in de zin van de automatische piloot, in de persoonsnatuur van de mens. Dit constante onbewuste handelen, wordt tegenover het accepteren, opmerkzaam zijn, ‘een staat van zijn’ geplaatst. Hierdoor wordt duidelijk dat er een verschil kan bestaan tussen bewust en onbewust. Wanneer we het over het doen in de doenistische betekenis hebben, dan wordt duidelijk dat beiden naar eenzelfde materie verwijzen, maar op een ander abstractieniveau praten. Doen vanuit een diep besef van wie jij werkelijk bent, betreft niet die automatische piloot in ons. Het gaat hier om een directe ervaring van de realiteit. Het betreft niet het zoeken naar de staat van zijn. Deze kan slechts ontstaan in de ervaring, eerder als bijgevolg, dan als doel. Het is immers altijd al aanwezig. Bij het streven, of zoeken naar, zal het zoeken blijven. Wanneer de zoektocht gestaakt wordt, ontstaat er ruimte, de ruimte om te vinden wat er al was. En helderheid over wat er al was. En dit kan net zo goed in de actie als in de non-actie ervaren worden.
‘Dus, uiteindelijk gaat het erom niets meer te doen?’ Als dat jouw antwoord is, wellicht! En daar zit zeker iets in, hoe minder we doen, hoe meer er kan ontstaan. Toch blijven we handelen, hoe dan ook. Dat is nu eenmaal inherent aan ons bestaan als mens. Dus hoe ga je dat dan oplossen?
Elke gedachte is bijvoorbeeld ook al een actie. We zijn ons echter vaak niet eens bewust van onze gedachten, en laten ons meevoeren in een gedachtestroom. Sterker nog, we geloven onze gedachten ook nog eens, en identificeren ons er mee. Ons bestaan ontlenen we eraan. Evenals met de daden die eruit volgen. Daar voelen we ons prima bij totdat er iets onverwachts gebeurt. Misschien lopen dingen niet zoals we gepland hadden, verliezen we iets, of veranderen er dingen. En dan voelen we ons miserabel, of misschien zelfs ongelukkig. Enkel en alleen wanneer dat wat we ineens als probleem ervaren opgelost is, is er weer even rust. Maar, is het ook daadwerkelijke rust?
Stil zijn, zonder stil te vallen.
Toch zit er zeker iets in, in dat ‘niets doen’. Het gaan dan over het onszelf niet verbinden met de verhalen die we over ons hebben, of de stroom aan gedachten. Stil zijn en ten diepste aanwezig. Zonder stil te vallen in beweging en handelen of ons te onttrekken aan het leven.
Hoe zou het zijn om eens een kijkje achter het verhaal te nemen? Wat ervaar je?
Als je innerlijk een stapje terugdoet, waar kom je dan terecht? En zou het mogelijk zijn om van daaruit ook aanwezig te zijn? Hoe is dat voor jou?
‘Ik ben soms bang, dat alles misgaat, en daardoor durf ik geen stappen te zetten.’ Angst gaat vaker om iets wat er niet is, dan wat er wel is. Hoe meer we geloven in het verhaal over onszelf, hoe meer angst we ervaren. Hoe vaak gaat het niet over iets wat mogelijk kan gebeuren, maar nooit gebeurt. En al die keren haalde het je uit je realistische beleving van wat er werkelijk is. Nu. Op dit moment. Angst gaat over toekomst en verleden, maar nooit over nu. En dat is het enige moment waar je nu bent, ziet, ruikt, voelt, proeft, beleeft, ervaart en doet. En het enige moment waar je ooit zal zijn. Nu.
En eigenlijk andersom, want zit nu niet gewoon in jou?
‘Weer een nieuwe stroming..?’ Kort en bondig: Nee. Het doenisme kan eerder bekeken worden als een non-stroming. Een zeer vergankelijk vehikel om aan te sporen om het zelf te gaan doen, om kritisch vragen te durven stellen, en contact te maken met de kracht in ons, om zelf waarheid en illusie te gaan onderscheiden. Wat is waar? In welk verhaal geloof je, en wat is realiteit? Wie ben jij?
Het doenisme behoort tot de illusie, met als enige functie op te roepen waarheid te onderscheiden in jou. We leven in een wereld waarin we vormen creëren, en er mee spelen. We gebruiken woorden om te communiceren. Ik kan een heel abstract verhaal gaan houden over de verhalen waarin we geloven, en daarin zoveel mogelijk vormen vermijden, of gebruik maken van het verhaal om iets duidelijk te maken. Ik kies voor het laatste, in mijn rol als filosoof en kunstenaar speel ik graag met de vormen en laat ze spreken. Hoe dan ook: ga vooral niet geloven, maar ga op onderzoek! Zet alles op zijn kop totdat je niets meer zeker weet, of stop het zoeken direct en vind waar het zoeken stopt.
De illusie van verlichting
Het is momenteel populair aan het worden, de ‘zoektocht naar verlichting’.
Maar, graag zou ik je willen vragen eens stil te staan bij het begrip verlichting. Het woord impliceert dat er dus blijkbaar iets is waar je verlicht van zou kunnen worden. Waarvan wil je verlicht worden, en waarom? Wie is het eigenlijk die deze verlichting zoekt? Wie op zoek gaat naar verlichting, loopt de kans om in een grotere illusie vast te komen zitten, bedekt onder de sluier van spiritualiteit. Niets mis mee, maar niet anders, beter of slechter dan elke andere sluier.
De ‘positief denken’ vlucht
Op zich is positief denken een prettige verpozing. Het is een “vaardigheid om met negatieve dingen in het leven om te kunnen gaan en er zo naar te kunnen kijken of denken dat je je er goed bij voelt”.
Hoe positief de intentie ook is, uiteindelijk brengt het je niet dichterbij de realiteit. Het paradoxale eraan is dat je in een vicieuze cirkel belandt wanneer je de negativiteit met het positieve te lijf gaat. Doordat je je met het verhaal verbindt wordt het groter dan het de eigenlijke realiteit betreft.
Heb je er overigens al eens bij stilgestaan dat het positieve enkel bestaan kan omdat het negatieve bestaat?
Een groter obstakel huist echter in de overtuigingen die we over het algemeen hebben over de begrippen positief en negatief. Idealiter zou de wereld er positief uit moeten zien. Maar, waarom eigenlijk? Waarom zou alles positief moeten zijn?
En wat bereik je er, -heel eerlijk-, mee?
Wat is de werkelijke realiteit waarin jij leeft?
En wie ben jij daarin?
Bewustzijn begint met doen. ‘Welke keuze je ook maakt, je gaat haar een keer maken. En elke keuze zal de juiste zijn tot een nieuwe keuze verschijnt. Elke eerste stap op een nieuw pad moet echter wel gezet worden, of dit nu bewust of onbewust gaat.
Wanneer we tot een besef komen dat hetgeen we doen en denken vaak in conflict is met wie we werkelijk zijn, worden we steeds ontvankelijker voor het eenvoudige ervaren van het leven. Wanneer we een oprecht contact willen maken met ons Zelf, en de wereld om ons heen, voorbij de sluier van illusie, betreft het niet langer een kwestie van passief handelen, maar zullen we een stap zetten. Ineens. Om jouw diepste waarheid te vinden én te ervaren.’
